Leasing i podatki

Samochody osobowe wykorzystywane do celów działalności i prywatnych dają prawo do odliczenia połowy podatku VAT od ich nabycia, leasingu, wydatków eksploatacyjnych i zakupu paliwa. Dotyczy to także aut z kratką. Cały VAT można odliczać od pojazdów typowo „roboczych” oraz osobówek wykorzystywanych wyłącznie do celów firmowych. Zasady te obowiązują od 1 kwietnia 2014 r. do co najmniej końca 2019 roku.

Samochody osobowe użytkowane także prywatnie (użytek mieszany) odliczysz 50% VAT

Samochód osobowy użytkowany w sposób mieszany, czyli zarówno na potrzeby działalności, jak i prywatnie daje prawo do odliczenia jedynie połowy (50%) podatku VAT:

  • od ceny zakupu samochodu
  • od wszystkich opłat związanych z jego leasingiem – dotyczy to czynszu inicjalnego, rat miesięcznych oraz wykupu
  • od nabywanego paliwa
  • od wydatków eksploatacyjnych (koszty przeglądów, napraw, części zamiennych, opon itd.)

Druga połowa nieodliczonego VAT z każdej faktury wchodzi wraz z wartością netto do rozliczenia kosztów uzyskania przychodu rozliczanych w ramach podatków PIT (dochodowy od osób fizycznych) lub CIT (dochodowy od osób prawnych).

Pojazdy wykorzystywane wyłącznie na cele działalności (także osobowe) – odliczysz cały VAT

Obecnie można odliczać 100% VAT od wszelkich wydatków (nabycie, leasing, paliwo, eksploatacja) w przypadku pojazdów, które są użytkowane wyłącznie w celach firmowych. Co to oznacza w praktyce?

Pojazdy typowo "robocze" = 100% odliczenia VAT

Możliwość odliczania całego VAT dają pojazdy, których konstrukcja w praktyce wyklucza ich użycie w celach prywatnych. Ustawodawca przewiduje, że mogą to być samochody typu VAN i pick-up (ale tylko z jednym rzędem siedzeń) oraz niektóre pojazdy specjalne, no i oczywiście pojazdy typowo ciężarowe.

Samochody osobowe wykorzystywane wyłącznie firmowo ze 100-proc. odliczeniem VAT

Cały VAT można odliczać także od wszystkich wydatków związanych z samochodami osobowymi. W tym przypadku trzeba jednak fiskusowi udowodnić, że taki samochód jest użytkowany wyłącznie w celach firmowych.

Przede wszystkim zamiar użytkowania samochodów wyłącznie w celach firmowych należy zgłosić w Urzędzie Skarbowym najpóźniej w ciągu 7 dni od momentu przeznaczenia go na takie wyłącznie cele, na druku VAT-26.

Co więcej, dla tak zgłoszonych samochodów należy prowadzić ewidencję przebiegu zawierającą: numer rejestracyjny pojazdu samochodowego, dzień rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia ewidencji, stan licznika przebiegu pojazdu samochodowego na dzień rozpoczęcia prowadzenia ewidencji, na koniec każdego okresu rozliczeniowego oraz na dzień zakończenia prowadzenia ewidencji, wpis osoby kierującej pojazdem samochodowym dotyczący każdego wykorzystania tego pojazdu obejmujący:

  • kolejny numer wpisu,
  • datę i cel wyjazdu,
  • opis trasy (skąd – dokąd),
  • liczbę przejechanych kilometrów,
  • imię i nazwisko oraz podpis osoby kierującej pojazdem

To jednak nie koniec – przedsiębiorca powinien wprowadzić w firmie także rozwiązania uniemożliwiające pracownikom użytek prywatny powierzonych im samochodów – mogą to być instrukcje użytkowania, monitoring itp.

Fiskus stoi jednocześnie na stanowisku, że przedsiębiorca niezatrudniający pracowników (np.: samozatrudnienie), a już tym bardziej posiadający adres siedziby w miejscu zamieszkania domyślnie użytkuje auto także prywatnie. W takich przypadkach próby odliczeń całego VAT mogą okazać się nieskuteczne i narazić przedsiębiorcę na spór ze skarbówką.

Za „nieprawdziwe” zgłoszenie samochodu do US jako użytkowanego wyłącznie firmowo, ustawodawca przewidział dotkliwe sankcje karnoskarbowe. Dodać należy, że samochód użytkowany wyłącznie firmowo można w każdej chwili „wycofać” na potrzeby „mieszane” (służbowe i prywatne), co będzie wiązało się z koniecznością przejścia na ograniczone zasady odliczania VAT (50%) oraz ewentualną, proporcjonalną korektą VAT odliczonego przy jego nabyciu.

Samochody z kratką, czyli z homologacją N1

Samochody z kratką cieszyły się niegdyś dużą popularnością, jako auta których nabycie dawało duże korzyści podatkowe. Jednak aktualne przepisy o VAT zrównują te pojazdy z samochodami osobowymi. Nabywanie ich obecnie nie daje żadnej przewagi, wobec czego w praktyce zniknęły one z rynku pierwotnego.

Jedynie przedsiębiorcy, którzy podpisali umowę leasingu na auto z kratką przed 1 kwietnia 2014 roku i zarejestrowali ją w Urzędzie Skarbowym, mogli – w ramach ochrony praw nabytych – nadal odliczać 100% VAT od rat leasingowych, ale już nie od wykupu. Wykup jest transakcją odrębną od samej umowy leasingu, zatem VAT od niego można odliczyć tylko w takiej wysokości, w jakiej umożliwiają to przepisy obowiązujące w chwili realizacji wykupu. W przypadku samochodów z homologacją N1, po 1 kwietnia 2014 jest to 50% VAT.

Także w kwestii zakupu paliwa i wydatków eksploatacyjnych samochody z kratką są traktowane jak osobowe – czyli odliczamy jedynie 50% VAT, o ile nie jesteśmy w stanie wykazać, że auto użytkowane jest wyłącznie na potrzeby działalności.

Pick-up tylko z jednym rzędem siedzeń daje prawo do odliczenia 100% VAT

To kolejna zmiana, która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2014 r. – czyli likwidacja przywilejów podatkowych dla posiadaczy pick-upów z dwoma rzędami siedzeń. Takie auta robiły w Polsce niezłą „karierę” kilka lat temu, ponieważ dawały możliwość odliczania 100% VAT. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów są one traktowane tak, jak samochody osobowe.

Obecnie tylko pick-upy z jednym rzędem siedzeń konstrukcyjnie uprawniają do odliczania 100% VAT od zakupu, leasingu, wydatków eksploatacyjnych oraz nabycia paliw do ich napędu.

UWAGA! Prawo do pełnego odliczenia VAT w przypadku jednorzędowych pick-up’ów należy potwierdzić badaniem technicznym w stacji diagnostycznej.

Zasady opodatkowania sprzedaży używanych samochodów firmowych - obliczanie korekty VAT

Nowelizacja ustawy o VAT od samochodów firmowych, która weszła w życie 1 kwietnia 2014 roku, zlikwidowała jednocześnie możliwość zastosowania zwolnionej stawki VAT przy sprzedaży używanego samochodu osobowego, przy którego zakupie nie można było skorzystać z pełnego odliczenia VAT (obecnie 50%, a przed 1 kwietnia 2014 r. 60%, ale nie więcej niż 6 tys. zł).

Sprzedaż ze stawką 23%

Stawkę „zw.” może zastosować już tylko podatnik, który prowadzi działalność zwolnioną i przy zakupie pojazdu nie odliczył nawet części podatku od towaru i usług. Zatem obecnie używany samochód firmowy należy sprzedawać z pełną stawką 23 proc. - nawet jeżeli przy jego zakupie odliczono tylko część VAT.

Możliwość korekty VAT nieodliczonego przy zakupie

W zamian za tę podatkowo dotkliwą konieczność zastosowania pełnej stawki 23% przy sprzedaży, ustawodawca przewidział pewnego rodzaju rekompensatę w postaci możliwości zastosowania korekty tej części VAT, która nie została odliczona przy zakupie samochodu osobowego. W ustawie zastosowano mechanizm, który pozwala uznać, że w miesiącu sprzedaży pojazdu samochodowego dochodzi do zmiany przeznaczenia takiego pojazdu samochodowego wyłącznie do celów działalności gospodarczej (art. 90b ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług), co z kolei umożliwia zastosowanie korekty nieodliczonej wcześniej części VAT.

Jednak, żeby nie było zbyt różowo, to okres korekty wynosi 60 miesięcy (lub 12 miesięcy, jeżeli samochód został kupiony za cenę mniejszą bądź równą 15 tys. zł) liczony od miesiąca, w którym nabyto pojazd. Oznacza to, że im dłużej samochód będzie użytkowany w firmie, tym mniej VAT przy jego odsprzedaży będzie można skorygować, a po 60 miesiącu (lub 12 miesiącu przy tańszych samochodach) nie będzie można skorygować już nic.

Przykład korekty VAT przy sprzedaży samochodu

Przykładowa sytuacja dotyczy podatnika, który nabywa samochód osobowy w dniu 3 kwietnia 2018 roku i przeznacza go na cele mieszane (prywatne i firmowe) - odlicza zatem 50 proc. VAT od ceny nabycia, która wynosi 100 tys. zł netto. Po dziesięciu miesiącach od nabycia (10 lutego 2019 r.), podatnik sprzedaje pojazd, wobec czego w miesiącu lutym 2019 r. może zastosować korektę VAT według poniżej podanego sposobu jej wyliczenia.

Obliczanie korekty VAT przy sprzedaży samochodu osobowego

1 Cena samochodu netto 100000 zł
2 VAT 23000 zł
3 (2*50%) Odliczony przy nabyciu VAT (50%) 11500 zł
4 (2-3) VAT, którego nie odliczono (50%) 11500 zł
5 Okres korekty według ustawy (miesiące) 60
6 Okres użytkowania samochodu (miesiące od nabycia do sprzedaży) 10
7 (5-6) Okres do końca korekty (miesiące) 50
8 (4/5)*7 Kwota VAT do skorygowania w miesiącu sprzedaży samochodu (11500/60*50) 9583 zł

Podatnik w rozliczeniu za luty 2019 r. (miesiąc sprzedaży) będzie mógł podwyższyć kwotę podatku naliczonego do odliczenia o 9583 złote.

W przypadku leasingu korekta niewiele daje

System korekt, który zastąpił możliwość zastosowania zwolnionej stawki VAT, jest wyjątkowo krzywdzący przy chęci sprzedaży samochodu osobowego wykupionego po zakończeniu leasingu operacyjnego.

Konieczność naliczenia 23 proc. VAT od wartości rynkowej sprzedawanego samochodu spowoduje konieczność naliczenia całkiem sporej kwoty VAT. Tymczasem skorygować będzie można „grosze”, ponieważ najczęściej wykup opiewa na symboliczne wartości, np.: 1% początkowej wartości samochodu i to od tej kwoty (wykupu) będzie liczona korekta.

Przy leasingu samochodu wartego 100 tys. zł, wykup po 36 miesiącach następuje z reguły za 1 tys. zł (1%). Skorygować będzie można zatem jedynie 115 zł i to pod warunkiem, że odsprzedaż nastąpi w tym samym miesiącu, w którym pojazd został wykupiony z leasingu. Po upływie 12 miesięcy nie będzie można skorygować nawet „złotóweczki”, bo samochód wykupiono za cenę poniżej 15 tys. zł, czyli okres korekty wynosi tylko 12 miesięcy.

Rozwiązaniem może być wysoki wykup

Rozwiązaniem dla tego problemu może być zastosowanie wysokiego wykupu w umowie leasingu, najlepiej jak najbardziej zbliżonego do wartości rynkowej, jaką samochód będzie miał w momencie zakończenia leasingu.

Dzięki konstrukcji umowy z wyższym wykupem znacznie więcej VAT uda się uratować przy odprzedaży wykupionego z leasingu samochodu, a jeśli do sprzedaży dojdzie w miesiącu wykupu, to tak naprawdę VAT stanie się zupełnie neutralny.

Osoby fizyczne prowadzące działalność w uprzywilejowanej sytuacji?

W uprzywilejowanej sytuacji znajdują się osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które mogą nie wprowadzać wykupionego przedmiotu do firmy, tylko zostawić go sobie na cele prywatne. Więcej o tym pisaliśmy w poradniku Jak korzystnie wykupić przedmiot leasingu.

Aktualizacja VAT-26 po wykupie samochodu z leasingu lub zwrocie do leasingodawcy

Leasingobiorcy, którzy wykorzystują leasingowane samochody osobowe wyłącznie do celów działalności gospodarczej, chcący odliczać 100% VAT od rat i innych wydatków, muszą zgłosić ten fakt do US na druku VAT-26. Co należy zrobić w przypadku wykupu pojazdu z leasingu lub zwrotu do leasingodawcy?

Obowiązek aktualizacji VAT-26 – kiedy?

Obowiązująca od 1 kwietnia 2014 roku ustawa o VAT przewiduje obowiązek aktualizacji najpóźniej przed dniem, w którym następuje zmiana wykorzystania pojazdu samochodowego.

Wykup samochodu z leasingu a aktualizacja VAT-26?

Zakładając, że firma/podatnik zamierza po wykupie z leasingu nadal wykorzystywać pojazd wyłącznie w działalności gospodarczej, to ciężko jest w tej sytuacji mówić o zmianie przeznaczenia.

Jednak po wykupie zmienia się data nabycia pojazdu oraz (ewentualnie) numer rejestracyjny. W takim przypadku jest konieczna nie tyle aktualizacja, ile złożenie nowej deklaracji VAT-26, czyli ponowne zgłoszenie do US samochodu, który jest wykorzystywany wyłącznie w działalności, po wykupieniu go z leasingu.

Zwrot samochodu do leasingodawcy a aktualizacja VAT-26?

Fiskus stoi na stanowisku (np.: interpretacja indywidualna IPPP2/443-799/14-2/MM), że zwrot samochodu osobowego wykorzystywanego w 100% w działalności do leasingodawcy wiąże się z koniecznością aktualizacji VAT-26 tak, jakby w dniu zwrotu samochód zmieniał swoje przeznaczenie na użytek mieszany (dający prawo do odliczania tylko 50% VAT).

Oznacza to, że leasingobiorca, który chce zakończyć umowę przed czasem i zwrócić przedmiot do leasingodawcy, ewentualnie oddaje go z powodu wypowiedzenia umowy i windykacji lub po prostu oddaje po zakończeniu kontraktu wynajmu długoterminowego, powinien złożyć w US aktualizację VAT-26 z użytku wyłącznie do działalności na użytek mieszany.

Wydaje się niedorzeczne? To nie koniec!

Taką aktualizację VAT-26 (z użytku służbowego na mieszany) należy złożyć także z chwilą sprzedaży samochodu! Obowiązek ten dotyczy zatem nie tylko leasingobiorców, którzy wykupili pojazd z leasingu i chcą go sprzedać, ale wszystkich bez wyjątku podatników, którzy sprzedają samochód osobowy zgłoszony wcześniej na druku VAT-26.
Na takim stanowisku stoi większość Izb Skarbowych, a informację taką można uzyskać także w Krajowej Informacji Skarbowej.

Broszura informacyjna Ministerstwa Finansów

Ministerstwo Finansów udostępniło broszurę informacyjną poświęconą zasadom odliczania VAT od samochodów firmowych. Dokument ten rozwiewa wiele wątpliwości, tym bardziej że napisany jest przystępnym językiem, wraz z podanymi konkretnymi przykładami.

Zachęcamy do pobrania broszury z naszego serwera: Nowe zasady odliczania podatku VAT od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi (PDF)

Zasady odliczania VAT od samochodów osobowych w 2019 i kolejnych latach

Obecnie obowiązujące zasady odliczania VAT od aut firmowych weszły w życie poniekąd dzięki temu, że zgodę na ich wprowadzenie wyraziła jeszcze w 2013 roku Komisja Europejska na wniosek rządu tworzonego przez koalicję PO-PSL. To dzięki temu możliwa była likwidacja przywilejów podatkowych w przypadku leasingu, nabycia i użytkowania pojazdów z kratką. Ta zgoda teoretycznie wygasała z końcem 2016 roku.

Zgoda UE na zasady odliczania VAT kończyła się w 2016

Przypomnijmy – w uproszczeniu – w myśl zasad obowiązujących w Unii Europejskiej, poszczególne państwa członkowskie nie mogą wprowadzać w życie mniej korzystnych dla podatników zasad w odliczeniach VAT od tych, które obowiązywały w danym kraju z chwilą przyjęcia go do UE. W momencie przyjmowania Polski do Unii, polskim przedsiębiorcom przysługiwał prawo do nieograniczonego odliczania VAT od użytkowanych przez nich samochodów osobowych z homologacją ciężarową, tzw. auta z kratką.

Istnieje jednak procedura derogacyjna, która pozwala na wprowadzenie i utrzymanie, za zgodą KE i pozostałych państw członkowskich, odmiennych (gorszych) zasad.

Właśnie na taki wniosek derogacyjny zgodę w 2013 roku otrzymał rząd Donalda Tuska, tworzony przez koalicję PO i PSL. Kierując się interesem fiskalnym, wprowadzono z dniem 1 kwietnia 2014 roku nowelizację ustawy o VAT, która wprowadziła zasadę ograniczenia odliczania VAT do 50% w przypadku samochodów osobowych oraz ciężarowych w karoserii osobowej. Zgoda ta wygasała z końcem 2016 roku…

Rząd Beaty Szydło wystąpił z kolejnym wnioskiem derogacyjnym i otrzymał zgodę

Warto tutaj wspomnieć, że wprowadzeniu ograniczeń w 2014 roku sprzeciwiała się ówczesna opozycja, w tym Prawo i Sprawiedliwość. Posłowie PiS używali wtedy argumentu, że 50-procentowe ograniczenie możliwości odliczania VAT jest zbyt restrykcyjne, co spowoduje mniejszą konkurencyjność polskich przedsiębiorców.

Okazuje się jednak, że co innego mówi się, będąc w opozycji, a co innego, jeżeli zaczyna się rządzić i być odpowiedzialnym za budżet. Zwłaszcza jeżeli ten ma być jeszcze bardziej obciążony nowymi wydatkami socjalnymi.

Już na początku 2016 roku polski rząd pod kierownictwem Beaty Szydło wystąpił do Komisji Europejskiej z nowym wnioskiem derogacyjnym o przedłużenie na kolejne lata ograniczenia w odliczeniach VAT od samochodów osobowych i z kratką, użytkowanych w sposób mieszany i zgodę taką uzyskał.

Co dalej? Czy samochody z kratką wrócą od 2020 r.?

Władze UE przychyliły się do wniosku, będąc świadomymi, że średnioterminowe zmniejszenie wpływów z VAT mogłoby rozsadzić budżet, obciążony choćby programem 500+. Tym bardziej że już poprzednia zgoda Unii z 2013 roku dopuszczała warunkową możliwość przedłużenia ograniczeń na kolejne lata.

Zatem obecne zasady odliczania VAT dalej obowiązują co najmniej do końca 2019 roku, bo właśnie do końca 2019 obowiązuje nowa zgoda derogacyjna.

Czy to oznacza jednocześnie, że prawo do odliczania 100% VAT od samochodów z kratką (homologacja N1) może wrócić w 2020 roku? Należy się raczej spodziewać, że rząd będzie próbował przedłużyć ograniczenia na kolejne lata, ponownie występując z wnioskiem derogacyjnym. Mamy jednak rok wyborczy i ciężko przewidzieć jak zachowa się ekipa obecnie sprawująca władzę… Sytuacja może być dynamiczna – z pewnością będziemy ją śledzić i na bieżąco informować w niniejszym artykule.

Więcej o leasingu samochodów?

Tu dowiesz się wszystkiego o finansowaniu samochodów osobowych i dostawczych - znajdziesz oferty oraz skorzystasz z przewodnika: Auto Leasing - oferty i przewodnik

Byliśmy pomocni? Doceń i poleć nas

5 1 1 1 1 1 5.00 (2)
Samochód osobowy

Wyszukiwarka ofert leasingowych

1. Wypełnij tylko jeden formularz
2. Otrzymasz wiele ofert i naszą analizę
3. Sam wybierzesz najlepszą propozycję

Indywidualna pomoc w wyborze oferty i leasingodawcy

Pamiętaj, że użytkownicy, którzy skorzystali z Wyszukiwarki Leasingu na FmLeasing.pl otrzymują bezpłatne wsparcie w postaci analizy otrzymanych ofert i warunków umów. Sprawdź, jak bardzo ułatwia to wybór leasingu i pozwala uchronić się przed poważnymi błędami. Dowiedz się więcej >

Chcesz dowiedzieć się więcej?


Samochody osoboweLeasing samochodu osobowego - kompleksowy poradnik

Odpowiadamy na czym polega leasing samochodów. Ile kosztuje i gdzie wziąć? Kto może otrzymać, jakie warunki trzeba spełnić i jakie przedstawić dokumenty? Na co zwracać uwagę przy wyborze oferty i leasingodawcy? Ile można zaoszczędzić na podatkach?


Kalkulator i arkuszLeasing i podatki

Zagadnienia podatkowe dotyczące leasingu (PIT, CIT, VAT). Koszty i odliczenia. Zestawienie wszystkich poradników na FmLeasing.pl poruszających bezpośrednio i pośrednio kwestie podatkowe.


Joomla SEF URLs by Artio
 

Portal FmLeasing.pl